Elk leven is zo anders
Schets van de essentie: wat ik echt kom doen

Door Gerard Mesman

‘Je gedachten bepalen jouw werkelijkheid’ is de diepe overtuiging van counsellor Dorthe Jakobsen. Het is haar uitgangspunt bij de Schets van de essentie, waarin mensen weer contact maken met hun meest innige drijfveer. Een kort traject om opnieuw de richting te bepalen in leven en werk, maar nu met de zekerheid dat dit het is wat je echt komt doen. Een opfrisser.

Beweging
Geconcentreerd luistert Dorthe Jakobsen (1962, Kopenhagen) naar mijn vragen. Toch is het anders als een paar maanden geleden toen ik háár vragen beantwoordde in mijn twee sessies van de Schets van de essentie. De open houding van toen, waarin alle antennes zochten naar mijn frequenties, is nu naar binnen gericht. De rust van toen heeft plaatsgemaakt voor een gedreven vertellen, dat de euritmiedocent in haar, ook graag met bewegingen ondersteunt. Haar armen bewegen sierlijk van hun verheven positie naar beneden, komen samen en bewegen spits naar voren. Een beslist gebaar dat precies het proces van de Schets van de essentie uitdrukt: de geestelijke wereld komt door deze mens tot een doel.

Schets van de essentie is een traject van counsellor en coach Dorthe Jakobsen. Een traject dat bedoeld is voor mensen, die hun werk en werkzaamheden intensief opnieuw willen bekijken. Dat kan zijn uit onvrede met hoe het werk nu loopt, maar ook om te controleren of dit nu echt is wat je wilt.

Het traject bestaat uit twee bijeenkomsten en een weerslag op papier (de Schets). In het eerste gesprek van drie uur ga je samen met Dorthe op zoek naar de diepste drijfveren, naar dat wat je echt wilt. Afhankelijk van de loop van de bijeenkomst, zet Dorthe uiteenlopende werkvormen in. Een week na de eerste bijeenkomst krijg je de Schets van de essentie thuis gestuurd. Een mooi vormgegeven werkdocument, vergezeld van een paar opdrachten. Die opdrachten zijn bedoeld om je nog bewuster te maken van het proces waarin je nu zit.

De tweede en afsluitende bijeenkomst, is bedoeld om verder op pad te gaan. Een duwtje in je rug. Aansluitend kun je beslissen of verdere coaching gewenst is.


In haar voormalige werk met drugsverslaafden, de harde realiteit van wantrouwen, bedriegen en bedreigen, hield Dorthe ondanks alle scherpe kanten, toch zicht op het wezen van de mens die ten onder dreigde te gaan. “En met respect voor dat wezen, dat achter de persoonlijkheid schuil gaat. Dáár lag de hoop om voorbij de pijn te kunnen komen. Twintig jaar geleden lag mijn motivatie al op het geestelijke aspect, om dat een plaats te geven hier op aarde. Pas dan komt je ziel echt tot leven.” Ze noemt je persoonlijkheid ‘het sleutelgat’ waar de kosmische geestelijke wereld doorheen moet om te aarden. Dat geeft aan hoeveel druk erop kan staan.

‘Dit is waar’
Hoe krijg je vat op zoiets groots, want uiteindelijk ben je ‘alleen maar’ op zoek naar meer zin in je werk? In de Schets van de essentie zoekt Dorthe eenvoudig gezegd naar het gevoel ‘dit is waar’. “Je ziet het in de lichaamtaal, aan de uitdrukking op iemands gezicht als die bij zijn essentie is, je hoort het aan het opgewonden ritme in zijn stem, aan de overtuiging.” Vanuit verschillende invalshoeken probeert Dorthe door te dringen tot de essentie van haar gesprekspartner. “Daarvoor maak ik bijvoorbeeld gebruik van het enneagram, de karaktertypes van Willem Reich, de vier functies van Gustav Jung en de temparamentenleer van Rudolf Steiner. Het zijn allemaal ‘brillen’ waardoor je naar iemands persoonlijkheid kunt kijken. Door ze te combineren krijg ik een goed beeld van die persoon en dat geeft houvast bij het zoeken naar het wezenlijke daarachter.”

Na de eerste sessie in het tweeluik van de Schets, omschreef ik de werkwijze zo: ‘Tussen een wirwar van feiten en emoties, trekt Dorthe aan het juiste touwtje. Aandachtig luisteren, het stellen van doortastende vragen, het laten vallen van irrelevante lijnen, de respectvolle confrontaties, de veilige en warme sfeer; dat brengt je in andere lagen van jezelf.’ Dorthe: “In de eerste sessie zijn we een paar uur alleen maar geconcentreerd op je werk, op je leven. Dat helemaal in het licht zetten om jouw potenties te onderzoeken, dat is een intense belevenis. Ontroerend ook, om zo te zoeken naar de mogelijkheden om jezelf maximaal te ontplooien.” Om de juiste lagen aan te boren, is er meer dan alleen maar praten. “Bewegen brengt je in een andere gemoedstoestand. Maar het kan ook een woordspel zijn, of een associatie met typelogiekaarten. Intuïtief zoek ik naar wegen om bij de kern uit te komen. Soms kan het rechtstreeks, een andere keer verloopt het via een zijpad.”

Gezien zijn
“Lang heb ik gezocht naar een goede vorm; naar een werkvorm waar ik me helemaal in thuis voel. Een gesprek of bijeenkomst alleen, vond ik onbevredigend. Niet af. Bij het zoeken naar een oplossing daarvoor, moest ik ineens denken aan mijn juf in de eerste klas van de Vrije School in Kopenhagen. Die juf ging verhuizen naar Finland en bij haar afscheid gaf ze mij een tekening op ansichtkaartformaat. En ik herkende mijzelf in die tekening. Dat vond ik zo mooi, dat mijn juf mij zó goed gezien had. Een waardevol bezit. In een flits beleefde ik dat gevoel weer, en ik wist het meteen: dat wil ik mijn klanten ook meegeven.”

Mijn Schets van essentie is dan ook een stevig donkerblauw vel papier, dubbelgevouwen en aan de voorkant voorzien van een ansichtkaart met daarop een gestileerde ster die vanuit de donkerblauwe randen naar de kern toe een heel helder licht uitstraalt. Aan de binnenzijde de weerslag van onze bijeenkomst in een tekst die in de ik-vorm is geschreven. Een tekst met daarin de vraagstelling, met mijn kwaliteiten en het werk waar ik naar verlang. Daarbij verwoordt Dorthe ook nog de wijze waarop ik mijn overtuiging kan vasthouden en verwerkelijken. In krachtige, zelfbewuste formuleringen, die bedoeld zijn om hardop te herhalen, zodat het ook echt in de wereld komt: gedachten die de werkelijkheid vormen.

Zo verschillend
Dorthe: “Na die eerste sessie loop ik echt een week met die klant en het gesprek rond. Ik vraag me af welke levensvraag hij of zij heeft, wat de essentie is en hoe je dat afstemt op de concrete situatie waarin die persoon nu zit. Dat is zo intensief, dat ik ook maar één klant per week kan hebben. Het moment waarop ik de Schets uiteindelijk op de bus doe, vind ik heel spannend. Spannend omdat ik het iedereen zo gun om verder te komen en hoop dat mijn interpretatie hen daarbij zal helpen. Maar dan moet het dus wel kloppen. Daarom vraag ik ook altijd om de tekst heel goed door te lezen en daar waar nodig te wijzigen. Het moet echt helemaal kloppen.”

In de drie weken tussen de eerste en tweede bijeenkomst, krijg je ook nog huiswerk. Kleine opdrachten die je alert maken op bepaalde aspecten die samenhangen met de stappen die gezet moeten worden. Wat maakt je blij? Wat nieuwsgierig of juist boos? Hoe blijf je jezelf, wat doe je daarvoor, wat doet dat met je? Dorthe: “Wat me steeds toch weer verbaast, is hoe verschillend de levens van iedereen verlopen. Dat zie ik terug in de Schets en in de opdrachten, die elke keer weer anders zijn. Of tenminste anders geformuleerd. En heel verschillend is ook de wijze waarop de Schets van essentie uitwerkt. De een kan direct aan de slag, de ander verzet langzaam zijn bakens en een derde moet besluiten dat haar leven nu andere prioriteiten stelt en zij nog niet die koerswijziging in kan zetten. Bij dat laatste is de winst van dit traject in elk geval dat je bewust een keuze maakt en je je onrust in elk geval kunt duiden.”

Vreugde van de ziel
“Mooi is natuurlijk als je de vreugde van de ziel ziet als iemand zijn eigenlijke talent eindelijk aanboort. Dat geeft zoveel energie. De Schets is overigens niet alleen voor mensen bedoeld die in een crises terecht zijn gekomen. En soms is het ook niet meer dan kijken of het nog klopt wat je doet.” Het traject kan ook doorlopen worden in opdracht van werkgevers. “Heel waardevol voor een bedrijf om na te gaan of mensen nog op de goede plek zitten. Als dat namelijk niet zo is, dan kost het werkgever en werknemer veel energie. Door te onderzoeken waar iemand echt mee aan de slag wil, haal je een enorm potentieel naar boven. En dat kan natuurlijk ook best binnen hetzelfde bedrijf zijn.”

Opvallend is de grote betrokkenheid van Dorthe, die als een waarachtige steun aanvoelt. Je wordt echt gezien. De belemmeringen die er vaak zijn omdat je niet zomaar de ‘knop’ kunt omzetten, ziet Dorthe niet als een blijvend obstakel. “Je persoonlijkheid ontneemt je het zicht op wie je echt bent. Op je wezen. Mooi gezegd ‘slijpt’ je echte zelf zich echter aan die persoonlijkheid. Je leert ervan. Het maakt je rijker. Het leven als een leerschool, waarin je iedere keer een stap zet in de richting van wie je bent.”




---------------------------------------
Dit artikel van Gerard Mesman is onder andere te vinden op de website van Dorthe Jakobsen.
Gerard Mesman is journalist voor het Eindhovens Dagblad en tijdschrijft Jonas.